— Але я не магу чакаць паўгода.

Доктар далікатным рухам пагладзіў кепі, што трымаў у руцэ, і ўсміхнуўся.

— Вам так хочацца вярнуцца на фронт?

— А чаму б і не?

— Як гэта цудоўна! — сказаў ён. — Высакародны малады чалавек. — Ён нахіліўся і вельмі далікатна пацалаваў мяне ў лоб. — Я пашлю па Валенціні. Не хвалюйцеся і не нервуйцеся. Будзьце разумнікам.

— Шклянку віна, доктар? — прапанаваў я.

— Не, дзякую. Я не п'ю.

— Ну, адну шклянку. — Я пазваніў, каб швейцар прынёс шклянкі.

— Не, дзякую, мяне чакаюць.

— Да пабачэння, — сказаў я.

— Да пабачэння.

Праз дзве гадзіны ў пакой зайшоў доктар Валенціні. Ён вельмі спяшаўся, і кончыкі яго вусоў тырчалі ўверх. Ён быў у чыне маёра, і ў яго быў загарэлы твар, і ён увесь час смяяўся.

— Як гэта вам собіла? — сказаў ён. — Ну, пакажыце здымкі. Так. Так. Вось яно што. Ды вы, я бачу, здаровы як бык. А хто гэта прыгожанькая дзяўчына? Ваша каханая? Так я і думаў. Вось гэта чортава вайна! Тут баліць? Вы малайчына. Падрамантуем, будзеце як новенькі. Тут баліць? Яшчэ б не балела. Як яны любяць рабіць балюча, гэтыя дактары. А чым вас да гэтага часу лячылі? Гэта дзяўчына гаворыць па-італьянску? Трэба яе навучыць. Чароўная дзяўчына. Я ўзяўся б даваць ёй урокі. Я сам лягу ў гэты шпіталь. Не, лепш я буду бясплатна прымаць у яе ўсе роды. Яна разумее, што я кажу? Яна вам прынясе добрага хлапчука. Светлавалосага, як яна сама. Так, добра. Так, выдатна. Чароўная дзяўчына. Спытайце ў яе, ці згодзіцца яна павячэраць са мной. Не, я не хачу адбіваць яе ў вас. Дзякуй. Вялікае дзякуй, міс. Вось і ўсё, што я хацеў ведаць. — Ён паляпаў мяне па плячы. — Павязку накладваць не трэба.

— Шклянку віна, доктар Валенціні?

— Віна? Ну, вядома... Дзесяць шклянак. Дзе яно ў вас?

— У шафе. Міс Барклі дастане бутэльку.

— Ваша здароўе. Ваша здароўе, міс. Чароўная дзяўчына. Я вам прынясу віна лепшага за гэта. — Ён выцер вусы.

— Калі, па-вашаму, можна рабіць аперацыю?

— Заўтра раніцай. Не раней. Трэба ачысціць кішэчнік. Вычысціць з вас усё. Я зайду да старой унізе і распараджуся. Да пабачэння. Заўтра ўбачымся. Я прынясу вам віна лепшага за гэта. А ў вас тут вельмі хораша. Да пабачэння, да заўтра. Выспіцеся добра. Я прыйду рана.

Ён памахаў мне з парога, яго вусы тырчалі, карычневы твар усміхаўся. На рукаве ў яго была акаймаваная зорачка, таму што ён быў у чыне маёра.

РАЗДЗЕЛ ШАСНАЦЦАТЫ

Той ноччу кажан уляцеў у пакой праз адчыненыя дзверы балкона, у якія нам відаць была ноч над дахамі горада. У пакоі было цёмна, толькі ноч над горадам слаба свяціла ў балконныя дзверы, і кажан не спалохаўся і стаў насіцца па пакоі, як пад адкрытым небам. Мы ляжалі і глядзелі на яго, і, відаць, ён нас не бачыў, бо мы ляжалі вельмі ціха. Калі ён паляцеў, мы ўбачылі прамень пражэктара і глядзелі, як светлая паласа перасоўвалася па небе і потым знікла, і зноў стала цёмна. Сярод ночы падняўся вецер, і мы пачулі галасы артылерыстаў каля зенітнай гарматы на суседнім даху. Было халаднавата, і яны надзявалі плашчы. Сярод ночы я раптам устрывожыўся, каб хто-небудзь не ўвайшоў, але Кэтрын сказала, што ўсе спяць. Адзін раз сярод ночы мы заснулі, і калі я прачнуўся, Кэтрын у пакоі не было, але я пачуў яе крокі ў калідоры, і дзверы адчыніліся, і яна падышла да ложка і сказала, што ўсё ў парадку: яна была ўнізе, і там усе спяць. Яна падыходзіла да дзвярэй міс Ван-Кампен і чула, як тая дыхае ў сне. Яна прынесла сухіх галет, і мы елі іх, запіваючы вермутам. Мы былі вельмі галодныя, але яна сказала, што раніцай усё гэта трэба будзе вычысціць з мяне. Пад раніцу, калі стала світаць, я заснуў зноў, і калі прачнуўся, убачыў, што яе зноў няма ў пакоі. Яна прыйшла, бадзёрая і прыгожая, і села на ложак, і пакуль я ляжаў з градуснікам у роце, узышло сонца, і мы адчулі пах расы на дахах і потым пах кавы, якую варылі артылерысты каля гарматы на суседнім даху.

— Зараз добра было б пагуляць, — сказала Кэтрын. — Каб тут было крэсла, я магла б вывезці цябе.

— А як бы я сеў у тое крэсла?

— Як-небудзь.

— Добра было б паехаць у парк, паснедаць на паветры. — Я паглядзеў у адчыненыя дзверы.

— Не, зараз мы зоймемся іншай справай, — сказала яна. — Трэба падрыхтаваць цябе да прыходу твайго сябра доктара Валенціні.

— Праўда, ён цудоўны доктар?

— Мне ён не так спадабаўся, як табе. Але ён, напэўна, добры доктар.

— Хадзі да мяне, Кэтрын. Чуеш? — сказаў я.

— Нельга. А як добра было ноччу!

— А ты не можаш узяць дзяжурства і гэтай ноччу?

— Верагодна, і буду дзяжурыць. Але толькі ты мяне не захочаш.

— Захачу.

— Не захочаш. Табе яшчэ ніколі не рабілі аперацыю. Ты не ведаеш, якое ў цябе будзе самаадчуванне.

— Ведаю. Вельмі добрае.

— Цябе будзе нудзіць, і табе будзе не да мяне.

— Ну, тады хадзі да мяне зараз.

— Не, — сказала яна. — Мне трэба вычарціць крывую тваёй тэмпературы, мілы, і падрыхтаваць цябе.

— Значыць, ты мяне не кахаеш, калі не хочаш прыйсці.

— Які ты неразумны! — Яна пацалавала мяне. — Ну, вось, крывая гатова. Тэмпература ўвесь час нармальная. У цябе такая цудоўная тэмпература.

— А ты ўся цудоўная.

— Не, не. Вось у цябе тэмпература цудоўная. Я страшэнна ганаруся тваёй тэмпературай.

— Напэўна, ва ўсіх нашых дзяцей будзе выдатная тэмпература.

— Баюся, што ў нашых дзяцей будзе агідная тэмпература.

— А што трэба зрабіць, каб падрыхтаваць мяне для Валенціні?

— Дробязь, толькі гэта не вельмі прыемна.

— Мне шкала, што табе даводзіцца з гэтым важдацца.

— А мне не. Я не хачу, каб хто-небудзь іншы да цябе дакрануўся. Я дурная. Я ашалею, калі хто-небудзь да цябе дакранецца.

— Нават Фергюсон?

— Асабліва Фергюсон і Гэйдж, і гэтая, як яе?

— Уокер?

— Іменна. Занадта шмат тут сясцёр. Калі не будзе яшчэ раненых, нас перавядуць адсюль. А так і будзе, калі не прыбавіцца раненых.

— Я тады таксама паеду.

— Не кажы глупства. Ты яшчэ не можаш нікуды ехаць. Але ты хутчэй папраўляйся, мілы, і тады мы з табою куды-небудзь паедзем.

— А што пасля?

— Мо вайна скончыцца. Не вечна ж будуць ваяваць?

— Я папраўлюся, — сказаў я. — Валенціні мяне вылечыць.

— Ну, вядома, з такімі вусамі! Толькі ведаеш, мілы, калі табе дадуць эфір, думай пра што-небудзь іншае — толькі не пра нас з табой. А то пад наркозам многія балбочуць.

— Пра што ж мне думаць?

— Пра што хочаш. Пра што хочаш, толькі не пра нас з табой. Думай пра сваіх родных. Ці пра якую іншую дзяўчыну.

— Не.

— Ну, тады чытай малітву. Гэта зробіць цудоўнае ўражанне.

— А мо я не буду балбатаць.

— Магчыма. Не ўсе ж балбочуць.

— Вось і я не буду.

— Не хваліся, мілы. Калі ласка, не хваліся. Ты такі добры, не трэба хваліцца.

— Я не скажу ні слова.

— Зноў ты хвалішся, мілы. Зусім не трэба хваліцца. Проста, калі табе скажуць дыхаць глыбока, пачні чытаць малітву, ці вершы, ці яшчэ што-небудзь. Тады ўсё будзе добра, і я буду ганарыцца табой. Я наогул ганаруся табой. У цябе такая цудоўная тэмпература, і ты спіш, як маленькі хлопчык, абдымаеш падушку і думаеш, што гэта я. А мо не я, а іншая? Якая-небудзь італьянская прыгажуня?

— Не, ты.

— Ну, вядома, я. I я цябе вельмі кахаю, і Валенціні прывядзе тваю нагу ў поўны парадак. Як добра, што мне не давядзецца бачыць гэта.

— А ты будзеш дзяжурыць ноччу?

— Так. Але табе будзе ўсё роўна.

— Пабачым.

— Ну, вось і ўсё, мілы. Цяпер ты зусім чысты, і звонку і знутры. Скажы мне, колькі жанчын ты кахаў за свае жыццё?

— Ніводнай.

— I мяне не?

— Цябе — кахаў.

— А колькі яшчэ?

— Ніводнай.

— А колькі — як гэта гавораць? — колькі ты ведаў?

— Ніводнай.

— Ты кажаш няпраўду.

— Праўду.

— Так і трэба. Ты мне ўвесь час кажы няпраўду. Я так хачу. Яны былі прыгожыя?

— Я ніводнай не ведаў.