13. Гильберт Порретанский. Соч.: Liber sex principiorum. Lipsiae, с. 1500; Lettres к Bernard de Chartres 11 Yves de Chartres. Lettres d’Yves de Chartres et d’autres personages de son temps, 1087 — 1130 (Memoires de la Societe archeologique d’Eure-et-Loir VIII). Paris, 1885; Liber de sex principiis Gilberto Porretano ascriptus / Hrsg. v. A. Heysse. Monasterii Westfalorum, 1929 (D. van den Eynde. Munster-in-Westfalen, 1953); Prolegomena and Commentary on Psalms (1; 2) / Ed. M. Fontana // Logos 13 (1930), 283—301; Commentarius Porretanus Anonymus in Primam Epistolam ad Corinthios / Ed. A.M. Landgraf // Studi e testi 117 (Citta del Vaticano, 1945); Notae super Joannem secundum magistrum Gil|bertum] / Ed. E. Rathbone // RTAM 18 (1951), 205-210; In Boethium De hebdomadibus / Ed. N.M. Haring // Traditio 9 (1953), 177—211 (PL LXIV (1847), 1313—1334: Gilberti Porretae Commentaria in librum Quomodo substantiae bonae sint Boetii); In Boethium Contra Eutychen et Nestorium / Ed. N.M. Haring // AHDLMA 21 (1954), 241-357 (PL LXIV, 1353—1412: Gilberti Porretae Commentaria in librum De duabus naturis et una persona Christi Boetii); In Boethium De Trinitate / Ed. N.M. Haring // Nine Mediaeval Thinkers: A Collection of Hitherto Unedited Texts / Ed. J.R. O’Donnell [Adam of Buckfield, Gilbert of Poitiers, Jean Quidort, Peter of Auvergne, Thomas of Sutton, Ulrich of Strasbourg, Walter Catton, etc.J (Studies and Texts 1). Toronto, 1955, 23—88 (PL LXIV, 1255—1300: Gilberti Porretae Commentaria in librum De Trinitate Boetii); In Boethium De praedicatione / Ed. N.M. Haring // Nine Mediaeval Thinkers / Ed. J.R. O’Donnell. Toronto, 1955, 88-98 (PL LXIV (1847), 1301-1310: Gilberti Porretae Commentaria in librum De praedicatione trium personarum Boetii); De discretione animae, mentis et spiritus / Ed. N.M. Haring // Mediaeval Studies 22 (1960), 148—191; A Christmas Sermon by Gilbert of Poitiers / Ed. N.M. Haring// Mediaeval Studies 23 (1961), 126—135; The Commentaries on Boethius by Gilbert of Poitiers / Ed. N.M. Haring. Toronto, 1966; Комментарий к трактату Боэция «Против Евтихия и Нестория» / Пер. А.А. Коробкова, С.С. Неретиной // Вопросы философии 4 (1998), 105-120 [ACM I, 372-402].
Лит.: Berthaud A. Gilbert de la Porree et sa philosophie. Poitiers, 1892; Chatillon J. Les 6coles de Chartres et de Saint Victor // La scuola nell’Occidente latino dell’alto Medioevo. Vol. 19. Spoleto, 1972, 795—857; Chenu M.-D. La theologie au Xllmc sifecle. Paris, 1957; Clerval A. Les Ecoles de Chartres au Moyen Age (du Vau XVIе sidcle) // Memoires de la Societe archeologique d’Eure-et- Loir 11. Paris, 1895; Elswijk H.C. Van. Gilber Porreta. Sa vie, son oeuvre, sa pensee // SSL 33 (1966); Forest A. Le Realisme de Gilbert de la Porree dans le commentaire du De hebdomadibus // Revue neo-scholastique de philosophie 36 (1934), 101 — 110; Gammersbach S. Gilbert von Poitiers und seine Prozesse im Urteil der Zeitgenossen. Koln — Graz, 1959 (bibl.); Gilbert de Poitiers et ses contemporains. Aux origines de la Logica modernorum / Eds. J. Jolivet, A. de Libera. Napoli, 1987; Gilson E. Note sur les noms de la matiere chez Gilbert de la Porree // Revue du Moyen Age latin 2 (1946), 173-176; Haring N.M. The Case of Gilbert// Mediaeval Studies 13 (1951), 1—40; Haring N.M. The Commentary of Gilbert of Poitiers on Boethius’ «De hebdomadibus» // Traditio 9 (1953); Haring N.M. A Latin Dialogue on the Doctrine of Gilbert 11 Mediaeval Studies 15 (1953), 243—289; Haring N.M. The Commentary of Gilbert, Bishop of Poitiers, on Boethius, Contra Eutychen et Nestorium // AHDLMA 21 (1954); Haring N.M. The Commentaries of Gilbert, Bishop of Poitiers (1142—1154), on the Two Boethian Opuscula Sacra on the Holy Trinity // Nine Mediaeval Thinkers / Ed. J.R. O’Donnel. Toronto, 1955; Haring N.M. Sprachlogische und philosophische Voraussetzungen zum Verstandnis der Christologie Gilberts // Scholastik 32 (1957), 373—398; Haring N.M. The Porretans and the Greek Fathers // Mediaeval Studies 24 (1962), 181—209; Haring N.M. Epitaphs and Necrologies on Bishop Gilbert II of Poities // AHDLMA (1969); Hayen A. Le Concile de Reims et Perreur theologique de Gilbert de la Porree // AHDLMA 10-11 (1935-1936), 29-102; Jeauneau E. Lectio philosophorum: Recherches sur l’Ecole de Chartres. Amsterdam, 1973; Landgraf A.M. Untersuchungen zu den Eigenlehre Gilberts // Zietschrift fur Katholische Theologie 54 (1930), 180—213; Maioli B. Gilberto Porretano, Della grammatica speculativa alia metafisica del concreto. Roma, 1979; Nielseen L.O. Theology and Philosophy in the Twelfth Century: A Study of G. Porreta’s Thinking. Leiden, 1982; Otto of Freising. The Deeds of Frederick Barbarossa [Otto Frisingensis. Gesta Friderici 1 imperatoris) / Tr. C.C. Mierow, R. Emery. 1953, 88—101; Pelster Fr. Gilbert de la Porree, Gilbertus Porretanus oder Gilbertus Porreta // Scholastik 19—24 (1949); Schmidt M.A. Gottheit und Trinitat nach dem Kommentar des Gilbert Porreta zu Boethius, De Trinitate. Basel, 1956; Southern R. W. Platonism, Scholastic Method and the School of Chartres. Reading, 1979; Southern R. W. The Schools of Paris and the School of Chartres // Renaissance and Renewal in the Twelfth Century / Eds. R.L. Benson, G. Constable. Cambridge (Mass.), 1982, 113—137; Usener H. Gislebert de la Porree //Jahrbuch furProtestantischeTheologie 5 (1879), 183-192; VanniRovighiS. La filosofia di Gilberti Porretani // Miscellanea del Centro di Studi Medievali. Serie prima. Milano, 1956, 1—64; Vanni Rovighi S. Studi di filosofia medioevale. V. 1. Milano, 1978, 176-247 (bibl.); Vicaire M.H. Les Porretains et T’Avicennisme avant 1215 // RSPT 26 (1937), 449-482; Williams M.E. The Teaching of Gilbert Porreta on the Trinity // Analecta Gregoriana 56 (Roma, 1951); Арсеньев И., свящ. От Карла Великого до Реформации (Историческое исследование о важнейших реформационных движениях в Западной церкви в течение восьми столетий). М., 1913 (Гл. XII: Некоторые другие ученики и подражатели направления Абеляра; их характеристика и отношение к ним богословов ортодоксального направления, 248—269) [Арсеньев И. Секты Европы от Карла Великого до Реформации. М., 2005 (Гл. IX, 148—156)]; Маслов Д. К. О спорах Бернара Клервоского с Петром Абеляром и Гильбертом Порретанским // Вестник Московского университета. Сер. 7: Философия 1 (2008), 43—60; Неретина С.С. Гильберт Порретанский; Искусство именования // Вопросы философии 4 (1998), 94—104.
14. Теодорик Шартрский. Соч.: De septem diebus et sex operum distinctionibus / Ed. N.M. Haring // The Creation and Creator of the World According to Thierry of Chartres and Clarenbaldus of Arras // AHDLMA 22 (1955), 137—216; Tractatus de sex dierum operibus // Commentaries on Boethius by Thiery of Chartres and His School / Ed. N.M. Haring. Toronto, 1971 (Ed. B. Haureau // NEMBN 1 (1890), 52—68); Teodorico di Chartres, Guglielmo di Conches, Bernardo Silvestre. 11 Divino e il megacosmo: Testi filosofici e scientifici della Scuola di Chartres / A cura di E. Maccagnolo. Milano: Rusconi, 1980; Heptateuchon // Clerval J.A. L’enseignement des arts liberaux a Chartres et a Paris dans la ргетіёге moitie du XIIе siecle, d’aprts l’Heptateuchon de Thierry de Chartres. Paris, 1889 (Prologus / Ed. E. Jeauneau // Medieval Studies 16 (1954), 171 — 175); Commentarius in De inventione Tullii [extr.j // Historia critica scholastarum latinorum 1 / Ed. W.H.D. Suringar. Leiden, 1834, 213—252 (R. Ellis // The Journal of Philology 9 (1880), 61; Un Commentaire du Moyen Age sur la rhetorique de Ciceron / Ed. P. Thomas // Melanges Charles Graux. Paris, 1884, 41—45); The Latin Rhetorical Commentaries by Thiery of Chartres / Ed. K.M. Freborg // Studies and Texts 84 (Toronto, 1988); A Commentary on Boethius’ De Trinitate by Thiery of Chartres / Ed. N.M. Haring// AHDLMA 23 (1956), 257—325; The Lectures of Thierry of Chartres on Boethius’ De Trinitate / Ed. N.M. Haring // AHDLMA 25 (1958), 113—226; Two Commentaries on Boethius (De Trinitate and De hebdomadibus) by Thiery of Chartres / Ed. N.M. Haring // AHDLMA 27 (1961), 65—136; Commentaries on Boethius by Thiery of Chartres and His School / Ed. N.M. Haring. Toronto, 1971; Der Kommentar des Clarenboldis von Arras zu Boethius De Trinitate / Hrsg. v. W. Jansen. Breslau, 1926; Трактат о шести днях творения / Пер. и предисл. О.С. Воскобойникова, П.В. Соколова // Культура интерпретации до начала Нового времени. М., 2009, 241—270 [Космос и душа (Выпуск второй). Учения о природе и мышлении в Античности, Средние века и Новое время (исследования и переводы). М., 2010, 319—344].