Al wat groot en verheven was, lokte hem aan, en tegelyker-tyd was hy onnoozel en naïf als een kind. (Wszystko, co wielkie i wzniosłe, przyciągało go, a jednocześnie był niewinny i naiwny jak dziecko; Al wat groot en verheven was, lokte hem aan – Wszystko, co wielkie i wzniosłe, przyciągało go, en tegelyker-tyd was hy onnoozel en naïf als een kind – a jednocześnie był niewinny i naiwny jak dziecko).
Hy was eerlyk, vooral waar eerlykheid in 't grootmoedige overging, en zou honderden die hy schuldig was, onbetaald laten omdat hy duizenden had weggeschonken. (Był uczciwy, zwłaszcza tam, gdzie uczciwość przeradzała się w wielkoduszność, i zostawiałby setki, które był winien, nieopłacone, ponieważ oddał tysiące; Hy was eerlyk, vooral waar eerlykheid in 't grootmoedige overging – Był uczciwy, zwłaszcza tam, gdzie uczciwość przeradzała się w wielkoduszność, en zou honderden die hy schuldig was, onbetaald laten omdat hy duizenden had weggeschonken – i zostawiałby setki, które był winien, nieopłacone, ponieważ oddał tysiące).
Hy was geestig en onderhoudend wanneer hy gevoelde dat zyn geest begrepen werd, maar anders stug en teruggetrokken. (Był dowcipny i zajmujący, gdy czuł, że jego umysł jest zrozumiany, ale inaczej sztywny i wycofany; Hy was geestig en onderhoudend wanneer hy gevoelde dat zyn geest begrepen werd – Był dowcipny i zajmujący, gdy czuł, że jego umysł jest zrozumiany, maar anders stug en teruggetrokken – ale inaczej sztywny i wycofany).
Hartelyk voor zyn vrienden, maakte hy – wat te snel soms – zyn vriend van al wat leed. (Serdeczny dla swoich przyjaciół, czasem zbyt szybko stawał się przyjacielem każdego, kto cierpiał; Hartelyk voor zyn vrienden – Serdeczny dla swoich przyjaciół, maakte hy – wat te snel soms – zyn vriend van al wat leed – czasem zbyt szybko stawał się przyjacielem każdego, kto cierpiał).
Hy was gevoelig voor liefde en aanhankelykheid… trouw aan zyn gegeven woord… zwak in kleinigheden, maar standvastig tot hoofdigheid toe, waar 't hem de moeite waard scheen karakter te toonen… nederig en welwillend voor wie zyn geestelyk overwicht erkenden, doch lastig wanneer men poogde zich daartegen te verzetten… rondborstig uit trots, en by vlagen achterhoudend, waar hy vreesde dat men zyn oprechtheid zou aanzien voor onverstand… evenzeer vatbaar voor zinnelyk als voor geestelyk genot… beschroomd en slecht bespraakt waar hy meende niet begrepen te worden, maar welsprekend als hy gevoelde dat zyn woorden op willigen bodem vielen… traag als hy niet werd aangespoord door eenigen prikkel die voortkwam uit zyn eigen ziel, maar yverig, vurig, en doortastend waar dit wel het geval was… voorts, vriendelyk, beschaafd in zyn manieren, en onberispelyk van gedrag: ziedaar nagenoeg Havelaar! (Był wrażliwy na miłość i przywiązanie… wierny swojemu danemu słowu… słaby w drobiazgach, ale wytrwały do uporu, gdy wydawało mu się, że warto pokazać charakter… pokorny i życzliwy dla tych, którzy uznawali jego duchową przewagę, ale trudny, gdy próbowano się jej sprzeciwić… otwarty z dumy, a czasami powściągliwy, gdy obawiał się, że jego szczerość zostanie uznana za głupotę… równie podatny na zmysłowe, jak i duchowe przyjemności… nieśmiały i źle wypowiadający się, gdy uważał, że nie jest zrozumiany, ale elokwentny, gdy czuł, że jego słowa padają na podatny grunt… powolny, gdy nie był pobudzany przez bodziec pochodzący z jego własnej duszy, ale gorliwy, żarliwy i zdecydowany, gdy tak było… przyjazny, dobrze wychowany w swoich manierach i nienaganny w zachowaniu: oto Havelaar!; Hy was gevoelig voor liefde en aanhankelykheid – Był wrażliwy na miłość i przywiązanie, trouw aan zyn gegeven woord – wierny swojemu danemu słowu, zwak in kleinigheden, maar standvastig tot hoofdigheid toe, waar 't hem de moeite waard scheen karakter te toonen – słaby w drobiazgach, ale wytrwały do uporu, gdy wydawało mu się, że warto pokazać charakter, nederig en welwillend voor wie zyn geestelyk overwicht erkenden – pokorny i życzliwy dla tych, którzy uznawali jego duchową przewagę, doch lastig wanneer men poogde zich daartegen te verzetten – ale trudny, gdy próbowano się jej sprzeciwić, rondborstig uit trots, en by vlagen achterhoudend, waar hy vreesde dat men zyn oprechtheid zou aanzien voor onverstand – otwarty z dumy, a czasami powściągliwy, gdy obawiał się, że jego szczerość zostanie uznana za głupotę, evenzeer vatbaar voor zinnelyk als voor geestelyk genot – równie podatny na zmysłowe, jak i duchowe przyjemności, beschroomd en slecht bespraakt waar hy meende niet begrepen te worden – nieśmiały i źle wypowiadający się, gdy uważał, że nie jest zrozumiany, maar welsprekend als hy gevoelde dat zyn woorden op willigen bodem vielen – ale elokwentny, gdy czuł, że jego słowa padają na podatny grunt, traag als hy niet werd aangespoord door eenigen prikkel die voortkwam uit zyn eigen ziel – powolny, gdy nie był pobudzany przez bodziec pochodzący z jego własnej duszy, maar yverig, vurig, en doortastend waar dit wel het geval was – ale gorliwy, żarliwy i zdecydowany, gdy tak było, voorts, vriendelyk, beschaafd in zyn manieren, en onberispelyk van gedrag – przyjazny, dobrze wychowany w swoich manierach i nienaganny w zachowaniu, ziedaar nagenoeg Havelaar – oto Havelaar).
Ik zeg: nagenoeg. (Mówię: prawie; Ik zeg: nagenoeg – Mówię: prawie).
Want indien reeds alle bepalingen moeielyk zyn, geldt dit vooral van de beschryving van een persoon die zeer ver van den dagelykschen grondvorm afwykt. (Ponieważ jeśli wszystkie definicje są trudne, dotyczy to zwłaszcza opisu osoby, która znacznie odbiega od codziennej normy; Want indien reeds alle bepalingen moeielyk zyn – Ponieważ jeśli wszystkie definicje są trudne, geldt dit vooral van de beschryving van een persoon die zeer ver van den dagelykschen grondvorm afwykt – dotyczy to zwłaszcza opisu osoby, która znacznie odbiega od codziennej normy).
Het zal dan ook wel hierom wezen, dat romandichters hun helden gewoonlyk tot duivels of engelen maken. (Dlatego też powieściopisarze zwykle czynią swoich bohaterów diabłami lub aniołami; Het zal dan ook wel hierom wezen – Dlatego też, dat romandichters hun helden gewoonlyk tot duivels of engelen maken – powieściopisarze zwykle czynią swoich bohaterów diabłami lub aniołami).
Zwart of wit laat zich gemakkelyk schilderen, maar moeielyker is 't juist weergeven van schakeeringen die daartusschen liggen, wanneer men aan waarheid gebonden is en dus noch te donker noch te licht mag kleuren. (Czarny lub biały łatwo się maluje, ale trudniej jest dokładnie oddać odcienie między nimi, gdy jest się związanym z prawdą i nie można malować ani zbyt ciemno, ani zbyt jasno; Zwart of wit laat zich gemakkelyk schilderen – Czarny lub biały łatwo się maluje, maar moeielyker is 't juist weergeven van schakeeringen die daartusschen liggen – ale trudniej jest dokładnie oddać odcienie między nimi, wanneer men aan waarheid gebonden is en dus noch te donker noch te licht mag kleuren – gdy jest się związanym z prawdą i nie można malować ani zbyt ciemno, ani zbyt jasno).
Ik gevoel dat de schets die ik van Havelaar trachtte te geven, hoogst onvolkomen is. (Czuję, że szkic, który starałem się przedstawić o Havelaara, jest wysoce niekompletny; Ik gevoel dat de schets die ik van Havelaar trachtte te geven – Czuję, że szkic, który starałem się przedstawić o Havelaara, hoogst onvolkomen is – jest wysoce niekompletny).
De bouwstoffen die voor me liggen, zyn van zoo uit-eenloopenden aard, dat ze my door overmaat van rykdom in myn oordeel belemmeren, en ik zal dus wellicht daarop, onder het ontwikkelen der gebeurtenissen die ik wensch meetedeelen, ter-aanvulling terugkomen. (Materiały, które mam przed sobą, są tak różnorodne, że nadmiar bogactwa utrudnia mi ocenę i być może powrócę do nich podczas rozwijania wydarzeń, które chcę przekazać; De bouwstoffen die voor me liggen, zyn van zoo uit-eenloopenden aard – Materiały, które mam przed sobą, są tak różnorodne, dat ze my door overmaat van rykdom in myn oordeel belemmeren – że nadmiar bogactwa utrudnia mi ocenę, en ik zal dus wellicht daarop, onder het ontwikkelen der gebeurtenissen die ik wensch meetedeelen, ter-aanvulling terugkomen – i być może powrócę do nich podczas rozwijania wydarzeń, które chcę przekazać).
