Niets is dus gewoner dan dat honderde huisgezinnen van verren afstand worden opgeroepen om zonder betaling velden te bewerken, die den Regent toebehooren. (Nic więc dziwnego, że setki gospodarstw domowych z odległych miejsc są wzywane do pracy na polach należących do Regenta bez wynagrodzenia; Niets is dus gewoner – Nic więc dziwnego, honderde huisgezinnen van verren afstand – setki gospodarstw domowych z odległych miejsc, opgeroepen om zonder betaling velden te bewerken – wzywane do pracy na polach bez wynagrodzenia, die den Regent toebehooren – należących do Regenta). Niets is gewoner dan het onbetaald verstrekken van levensmiddelen ten-behoeve der hofhouding van den Regent. (Nic dziwnego, że żywność jest dostarczana za darmo na potrzeby dworu Regenta; onbetaald verstrekken van levensmiddelen – dostarczanie żywności za darmo, ten-behoeve der hofhouding van den Regent – na potrzeby dworu Regenta). En wanneer die Regent een gevallig oog mocht slaan op het paard, den buffel, de dochter, de vrouw, van den geringen man, zou men 't ongehoord vinden, als deze den onvoorwaardelyken afstand van het begeerd voorwerp weigerde. (A kiedy Regent rzuci przychylnym okiem na konia, bawoła, córkę, żonę prostego człowieka, uznano by to za niesłychane, gdyby ten odmówił bezwarunkowego odstąpienia pożądanego przedmiotu; gevallig oog mocht slaan op – rzuci przychylnym okiem na, paard, buffel, dochter, vrouw – koń, bawół, córka, żona, geringen man – prosty człowiek, onvoorwaardelyken afstand van het begeerd voorwerp – bezwarunkowe odstąpienie pożądanego przedmiotu, weigerde – odmówił).

Er zyn Regenten, die van zoodanige willekeurige beschikkingen een matig gebruik maken, en niet meer van den geringen man vorderen, dan tot het ophouden van hun rang volstrekt noodig is. (Są Regentowie, którzy korzystają z takich arbitralnych decyzji w umiarkowany sposób i nie wymagają od prostego człowieka więcej, niż jest to absolutnie konieczne do utrzymania ich rangi; Regenten – Regentowie, zoodanige willekeurige beschikkingen – takie arbitralne decyzje, matig gebruik maken – korzystają w umiarkowany sposób, geringen man – prosty człowiek, vorderen – wymagają, ophouden van hun rang – utrzymanie ich rangi, volstrekt noodig – absolutnie konieczne). Anderen gaan iets verder, en geheel-en-al ontbreekt deze onwettigheid nergens. (Inni idą nieco dalej i ta nielegalność występuje wszędzie; Anderen gaan iets verder – Inni idą nieco dalej, geheel-en-al ontbreekt deze onwettigheid nergens – ta nielegalność występuje wszędzie). Het is dan ook moeielyk, ja onmogelyk, zoodanig misbruik geheel uitteroeien, daar het diep geworteld is in den aard der bevolking zelf die er onder lydt. (Dlatego trudno, a nawet niemożliwe, całkowicie wyeliminować takie nadużycia, ponieważ są one głęboko zakorzenione w naturze samej ludności, która na nie cierpi; moeielyk, ja onmogelyk – trudno, a nawet niemożliwe, zoodanig misbruik geheel uitteroeien – całkowicie wyeliminować takie nadużycia, diep geworteld – głęboko zakorzenione, aard der bevolking zelf die er onder lydt – natura samej ludności, która na nie cierpi).

De Javaan is gul, vooral waar het te doen is om een bewys te geven van gehechtheid aan zyn Hoofd, aan den afstammeling van hen wien zyn vaderen gehoorzaamden. (Jawajczyk jest hojny, zwłaszcza gdy chodzi o okazanie przywiązania do swojego przywódcy, potomka tych, którym posłuszni byli jego przodkowie; Javaan – Jawajczyk, gul – hojny, bewys te geven van gehechtheid – okazanie przywiązania, Hoofd – przywódca, afstammeling van hen wien zyn vaderen gehoorzaamden – potomka tych, którym posłuszni byli jego przodkowie). Ja, hy zou meenen te-kort te doen aan den eerbied dien hy aan zyn erfelyken heer verschuldigd is, wanneer hy zonder geschenken diens kratoon betrad. (Tak, uważałby, że brak szacunku wobec swojego dziedzicznego pana byłby, gdyby wszedł do jego kratonu bez prezentów; meenen te-kort te doen aan den eerbied – uważałby, że brak szacunku, erfelyken heer verschuldigd is – jest winien swojemu dziedzicznemu panu, zonder geschenken diens kratoon betrad – wszedł do jego kratonu bez prezentów). Zulke geschenken zyn dan ook dikwyls van zoo weinig waarde, dat het afwyzen iets vernederends zou in zich sluiten, en vaak is alzoo deze gewoonte eerder te vergelyken met de hulde van een kind dat zyn liefde tot den vader tracht te uiten door 't aanbieden van een klein geschenk, dan optevatten als schatting aan dwingelandsche willekeur. (Takie prezenty są często tak mało warte, że odmowa ich przyjęcia byłaby upokarzająca, i dlatego ten zwyczaj jest bardziej porównywalny do hołdu dziecka wyrażającego miłość do ojca przez podarowanie małego prezentu, niż jako daninę tyranii; zulke geschenken – takie prezenty, dikwyls van zoo weinig waarde – często tak mało warte, afwyzen iets vernederends – odmowa byłaby upokarzająca, gewoonte eerder te vergelyken met de hulde van een kind – zwyczaj bardziej porównywalny do hołdu dziecka, zyn liefde tot den vader tracht te uiten – wyrażającego miłość do ojca, aanbieden van een klein geschenk – podarowanie małego prezentu, dan optevatten als schatting aan dwingelandsche willekeur – niż jako daninę tyranii).

Maar… aldus wordt door een lief gebruik, de afschaffing van misbruik belemmerd. (Ale… w ten sposób przez miły zwyczaj, zniesienie nadużyć jest utrudnione; aldus wordt door een lief gebruik – w ten sposób przez miły zwyczaj, afschaffing van misbruik belemmerd – zniesienie nadużyć jest utrudnione).

Indien de aloen-aloen voor de woning van den Regent in verwilderden staat lag, zou de nabywonende bevolking hierover beschaamd wezen, en er ware veel gezags noodig om haar te beletten dat plein van onkruid te reinigen, en het te brengen in een staat die met den rang des Regents overeenstemt. (Gdyby aloen-aloen przed rezydencją Regenta było w zaniedbanym stanie, okoliczna ludność czułaby się zawstydzona i potrzeba byłoby dużo autorytetu, aby uniemożliwić jej oczyszczenie tego placu z chwastów i doprowadzenie go do stanu odpowiadającego randze Regenta; aloen-aloen – plac przed rezydencją, woning van den Regent – rezydencja Regenta, verwilderden staat – zaniedbany stan, nabywonende bevolking – okoliczna ludność, beschaamd wezen – czułaby się zawstydzona, veel gezags noodig – potrzeba dużo autorytetu, plein van onkruid te reinigen – oczyszczenie placu z chwastów, met den rang des Regents overeenstemt – odpowiadający randze Regenta). Hiervoor eenige betaling te geven, zou algemeen als een beleediging worden aangemerkt. (Zapłacenie za to zostałoby powszechnie uznane za obrazę; eenige betaling te geven – zapłacenie za to, als een beleediging worden aangemerkt – uznane za obrazę). Maar naast dien aloen-aloen, of elders, liggen Sawah's die op den ploeg wachten, of op een leiding die het water daarheen moet voeren, dikwyls van mylen ver… deze Sawah's behooren den Regent. (Ale obok tego aloen-aloen lub gdzie indziej, są sawahy czekające na pług lub na kanał nawadniający, często oddalony o mile… te sawahy należą do Regenta; naast dien aloen-aloen – obok tego aloen-aloen, Sawah's die op den ploeg wachten – sawahy czekające na pług, leiding die het water daarheen moet voeren – kanał nawadniający, mylen ver – oddalony o mile, Sawah's behooren den Regent – sawahy należą do Regenta). Hy roept, om zyn velden te bewerken of te besproeien, de bevolking van gansche dorpen op, wier eigen Sawah's evenzeer behoefte hebben aan bearbeiding… ziedaar het misbruik. (Wzywa on ludność całych wiosek do pracy na swoich polach, które również potrzebują uprawy… oto nadużycie; roept om zyn velden te bewerken of te besproeien – wzywa do pracy na swoich polach, bevolking van gansche dorpen – ludność całych wiosek, Sawah's evenzeer behoefte hebben aan bearbeiding – sawahy również potrzebują uprawy, ziedaar het misbruik – oto nadużycie).